ENGLISH/INUKTITUT
traditionandtransition@mun.ca        
    

    

    

Kaujititsinik kinaunimmikLGBTQ2+ Nunalimmi-IlinganiKatluni TugâpviKajuk Itsasuanittavininnut Labradorimi

Joni 2018

KaikKujausimajuk SakKititsisimajuk omangat: Meghan Walley, MA, Memorial Ilinniavitsuanga

Ilonnakasâtik inugijangit Labradorimi Kaujimajut, puttujunik ilinniagiallajut KaujisaluagumaKattajut Angijumik Nunami. Taimâk atautsik ilinniajuk – Kallunâk itsasuanittaligijik pijagetainnasimajuk puttujumik nalunaikkutamminik iluani MUN-imi—Ippinianginnasimavunga nunalimmi-ilinganiKajuk Kaujisannik ikKanattumagiuvuk, amma suliagijaujut itsasuanittaligijinnut tukisivuk sivullivinigijausimajut tunitsigialet nunalimmut pitâgijaugiaKajunut ilinganiattumut ullumiulittumut. Itsasuanittaligijet suliaKajut Labradorimi mânnaKammik jârini tigusisimavut nunalimmi-ilinganiKajunut tugâpvinik, tâvatuak kajusiutiKasimavunga sunaungitumut piluattumik ilinganiKajumut LGBTQ2+ nunalik.

Jâringani 2009, Safe Alliance, tânna LGBTQ2+ katutjiKatigengujuk iniKajumik Happy Valley-Goose Bay-mi, timingutitaulauttuk sakKititsigiamik ikajotitsanik amma kamagiamut kajusiutigijaunginnatumik piggautigijaugasuajumut akigattuKattajunut annauKatigenut/angutiuKatigejunut aippageKattajunut, imminik asiangutitsiKattajunut annamit angutimmut, angutimmit annamut, tamâgennut aippaKatigeKattajunut. Nunalimmi katutjiKatiget sollu taikkuninga pimmagiuKattavut Kanuingigiamut taikkununga LGBTQ2+ immigolingajunut, piluattumik mikinitsanik nunaliujunut, inigijaujunut inuit atuluaKattajanginnut inutogiamut. Tamannaugaluappat tânna Safe Alliance inigijauvuk ilonnainut Labradorimiunut, allagasuattaga tugâgutiKajuk Inutuinnanut Nunatsiavummi. Piluattumik, apitsusimavunga taikkua itsasuanittaligijet Kaujisagajammangâmmik atjigengitojunut kinakkoninginnik amma aippagigumaKattajanginnik iluani Inuit sivulliviniusimajunut, amma Kanuk attuigajammangât taimaittumik Kaujisannik tâpsumunga LGBTQ2+ Inuit inosigijanginnut ullumiulittumut.

Itsasuanittaligijet suliaKaKattajunut sivulliusimajunut Inutuinnanik (ilangani uKâlautauKattajut taikkununga Thule) inigijangit tugâgutiKasimajut kinakkoninginnik angijongitumik. AtugasuaKattavugut Kanutuinnak tugâgutiKatluta, imâk atjigengitut piKutet atuttauKattatlutik takujauKattatlutillu ininganottumut inunnut atugajasimajunut taikkuninga. Ottotigillugu, itsasuanittaligijik napvâmata ulu-mik amma asinginnik atuttauKattasimajunut suliagijausimajunut Kisinnik, nâjigajattut annak taipsuminga inimmik atusimajuk Kangakiak sivungani taikkua Ulu-it ilinganiKaluaKattamata annanut. Tâvatualli, tânna tugâgutigijausimajuk tigujausimajuk tukiKangimagittiluni ilisipvigijautluni kinamut inigijaujunut ullu tamât inosinnut, sakKinginnatuk una atuKatigeKattajut sanautinnik, amma pisongunninginnik ilonnakasâtik nunalimmiut tigusigiamut taikkununga suliatsanik pigiaKalippata. Ottotigillugu, Them Days mânnaKammik nenitsitainnagiallalauttut ilanganik allatausimajumik 1981-nami uKâlattausimalauttumik atuagaliuttimik timingutitsisimajumut, Doris Saunders. Tâinna nenittausimajuk tugâgutiKalauttuk kinakkoninginnik, amma uKâlasimajanga ilinganiKalauttuk pitagijangita kinakkoninginnik iluani Inuit ilikkusinginni kajusiutigijaujumut ullumiulittumut.

Tallimaulauttut annait amma atautsik angutik ilagettini, taimaimmat inigilualauttaga angijutlipânganik innimik. Pigutsasimavunga killomittuKattatlunga amma KitjiuKattatlunga Kijunik, imittak, nulualigik, amma Kanutuinnak angutet piKattagiaKasimaguni ikajugiamut atâtamminik…Ilonnata pisonguvugut inogasuagiamut inutolluta pigiaKagutta, nakummek unaummat ilagegijavut “annaKalaungilak” amma “angutet” suliatsanginnik. IkKaumajaganilli, amma uKautjausimagama huntattinut ettolittunut Labradorimi, atjigijaulualauttuk unuttunut ilagenut Labradorimi (Saunders 2017: 31).

Ammalugiallak, unuttumaget Inuit unikkausingit, uppigijaujut, unikkâtausimajut, amma allatauKattasimajut pitaKavuk ilinganiKajunut kinakkoninginnik amma aippagegumaKattajanginnik. Unikkausivinet Kangatuinnak uppigijaunginnagiaKangitut, amma taikkua unikkauset kinguvânut tunijauKattasimavut kinguvâluvininnut, tamanna tukiKalikKuk tamanna asianguvalliasimajuk. Tâvatualli, Kangatuinnak aippagigumaKattajangit sakKimata unikkausigijausimajunut, tukisijaugajattuk uKausigijaullagisimajuk takunnâjunut aippagigumaKattajanginnik sakKijâsimajuk Kangitumi sivunganini. Unikkauset nani inuit asiangusimajunut, asiangusimajut kinaunningit, taikkuningatsainak aippaKasimalluni, ammalugiallak, kiumajiutiKattavut mânnaluatsiak Inuit isumagijanginnik. Taimaimmat atuniKatsiavuk takunnâgiamut taikkuninga unikkausinnik pigiasigiamut tukisigiasigiamut Kanuilingasimammangât aippagennimik ilagiKattasimajanginnik takunnâgiamut Inuit isumagijanginnik.

Tâkkuninga Kaujisagiamut ilinganiKajunut, amma tukisigiamut ikumatsiatumik kinakkoninginnik amma aippagigumaKattajanginnik atjigengitunik sivungani pisonguvut Inutuinnanut iniKajunut ullumiulittumik, ApitsuluvinilaukKunga tugâgutiKatlunga uKâlaKatiKaluagiamut taikkununga LGBTQ2S+ nalunaitsijumik Inutuinnanik. Tamakkua apitsusimajakka Happy Valley-Goose Bay-melauttut, Nain, amma Montreal.

Ilonnakasâtik ilauKatausimajut ataliaKilauttut akungani nunalinnosimattitausimannimut amma nusuttausimannimut kinakkoninginnik amma aippagijaugumaKattajunut atjigengitojunut sivunganiulauttumi. Sutaijajut atusimalauttut asinginnik takunnausinnik Inuit ilikkusinginnik ‘asiujijausimajunut’ upvalu pigiaKasimangitunut amma mânnaluatsiak utittisivalliagasualittut—sollu ottotigillugu Kilautannik, nitjautinnik, amma uvininginnik allanguanikkut—allatausimajunut pijausongujunut takunnâjut utittitauvalliasongunninginnik sivungani takugiusimajut kinakkoninginnik amma aippagigumaKattajanginnik. Taikkutigona apitsotigijausimajunut piusigisimajanganik, nalunalugunnaituk una LGBTQ2+ Kaujisannik Labradorimi suliagijaugialik. Atautsik apitsutausimajuk uKasimajuk:

[Ullumi] kinakkutuinnait ippiniasonguvut itlukkijânimmik taikkununga Inuit kinaunninginnik amma ilikkusinginnik amma ilonnatik inosuttumit jâriKajumit, ammalugiallak atautsikut, aulatjataujuKavuk Canadami ilikkusingani itlukkijâluagiamut tâpsumunga LGBTQ inugijangit amma immaKâ tâkkunangat maggonit piusigijangit sakKilittuk atautsikut kisiani ikajugajattunik nukatlipângujunut inutuinnanik. (Charlie (atinga tautsetausimajuk), immigut apitsutausimajuk, Novembera 13th, 2016).

Asia KaujimajaukKujausimajuk ikKanattoninganik Kimiggugiamut taikkuninga apitsotinnik ammalugiallak, uKattausimajuk:

Tânna suliangujuk sakKigialik tamâni. Tânna angijummagiuvuk ilangagijautluni suna ikajuniammangât uvattinik utittisituinnangimagilluta, tâvatuak kiugiasigiamut ilanginnik apitsotinnik sollu inuit itsiKottut kiugiamut. (Denise imminut apitsusimajuk, Novembera 13th, 2016).

Tigusilluni asiangutitaulugani maggolingajonnik kinaunninginnik taimailingatilluni, itsasuanittaligijet petsisimavut tâpsuminga sulijumik sivunganimit, tamanna piungitumik attuigajattuk tâpsuminga LGBTQ2+ Inuit inojunut ullumi. Tâvatualli, sakKititsiluni initsanik tâpsuminga Kaujisannimik, amma kiggatulluni angiKatigetsiajunut uKausigijausimajunit sivunganimit, napvâgajakKugut sivuppiagiamut ikilliumititsisonguniagatta ippiniattaujunut inutonnimik ullumiulittumut.

UKausigijausimajut

Saunders, Doris. 2017. I’m a woman of Labrador. Them Days 41(1): 27-31.

Unikkausivut