ENGLISH/INUKTITUT
traditionandtransition@mun.ca        

Utittisivallianik Inuttitut ilingajumut 21st Jâringinni, ilinniagutik pisimajuk Welsh-imit

Tapvani ullumi aggâniulauttuk Sarah Townley North West River-imit nalautsigajalaungituk pulâgialânniminik AtaniKajumik Charles iningani illugasatsuamik Wales – imi – tâvatuak ullungani Decembera 10 Townley amma 16 asigiallait Canadamiut Inuit iniggalauttut Wales-imut ilinniagiattugiamut Kanuk Welsh utittisivallialimmangâmmik uKausigijanginnik.

Townley suliaKaKattavuk Inuttitut uKausinganik ilinniatitsijiutluni tâkkununga Nunatsiavut Inuit Ilinniatitsijiugiamut suliagijauKattajumut ilinniatitsijumik Labrador Inuit ilinniatitsijinginnik. Tanna AtaniKajut kenaujanik TunitsiKattajunut Canadami KaikKujilauttut Townley-mik amma 16-nanik asigiallanik Inunnik nakituinnak pisimajunit Canadami Wales-iliagiamut atautsimik wogimut taikkani takuniagalattitaulauttut nunatsuanginnik amma uKâlaKatiKagiattulutik taikkununga kamajunut utittisivalliagiamut amma nutângutitsigiamut Welsh uKausinganik – ilautillugu Atanilik. Tânna Atanilik Wales-imit imminik suliaKalimmijuk ilinniagiamut Welsh uKausinganik.

“Unuttugalannik pivitsaKasimavugut ilinniagiamut pitjutigillugu Welsh-imik ilinniatuligijet piusinginnik, tamakkua atuttausimajut amma unikkauset Welsh uKausinganit sakKivallialauttut. SakKititsilauttut unuttumaginnik uKâlasonik Welsh uKausinganik ilinniatitsigajattunut uKausinganik, allasonik uKausimmik amma nenittausimajunik atugatsanik,” tukisititsigiajuk Townley. “katiKatiKalâkKugut Welsh kaunsallinginnik amma tamanna pivitsaKattisilangajuk ilinniagiamut amma uKâlautiKagiamut atjigengitunik atuttausonut nenitsiligijet suliaKapvinginni amma Kanuk pivalliatausongummangât Wales-imi.”

kiggatulluni Labrador Inunginnik, Townley amma uKausinnik ilisimallagijut nakituinnak Inuit Nunangannit sanavut Inuit Tapiriit Kanatami Atausiq Inuktitut Titirausiq (AIT) SuliaKattigejunut Isumatsasiutiutlutik. Taimanganit 2013 tâkkua SuliaKaKatigejut Isumatsasiutiutlutik Kimiggusimavut Kanuk pivalliatitsigajammangâmmik atautsiugajattumik katingaKatigellutik Inuttitut allausinganik. Mânnaluatsiak unuttumaginnik atjigengitunik uKausiKavuk nanituinnak sitamani Inuit nunanginni Canadami, amma tamakkuninga pitaKalluni atjigengitunik uKausinik sakKiKattavut atjigengitumik allausiKagiamik uKausinnik. Tamakkua allauset atjigengitut nunakKatimmit nanakKatimmut ilangit sikkitanik amma ilangit â – b – pâ-mik.

Tamakkua Welsh pimmagittumik suliaKasimajut piulimatsigasuagiamut uKausinginnik sakKilautsimajumik Great Britian-imi ungatâni 1500 jâriulauttuni. Tânna uKausik nunguvallialilauttuk, ininganotilluni Kallunâtitut tâvatuak piggagasuanimmut ullumi uKausik akKisuttauliaKisimajuk Kagitaujammut amma tâkkununga smartphone-ngunigâttaujunut pitsiagutigijausimajuk. Taimâk isumaKagiamut amma pilluangutlutik Inuit KanuttogutiKajut utittisigiamut Nunangat ininginnut.

“Pulâgianiammata Wales-imut pigiasilauttut katimatlutik uKausiligijet ininganut suliaKapvingani Bangor Ilinniavitsuangani,” uKajuk Townley, “Tamanna pulâgiannik pivitsaKattisilauttuk ilinniagiamut tâkkunangat immigolingajunut kamasimajunut uKausinnik atautsigungititsisimajunut suliagijausimajumut, amma katimaKatiKagiamut tâkkununga kamasimajunut pivalliatitsigiamut Kagitaujatigut atuttausimajunut ilingajumut Welsh uKausinganik.”

Tamakkua Welsh inugijangit unuttumaginnik pinianniKasimajut tataminnatunik Kagitaujannetunik – pigumajauliaKisonik uKauset suliagijausonik, sollu sakKititsigiamut Welsh ilinganiKajunut Kagitaujammi Windows aulatauKattajop piusinganik, Welsh ulinnaigutingit ilingajumut Microsoft Word, Welsh Wikipedia, nigiunajut allatausimajut ulinnaigutet ilingajunut tâkkununga taijaujunut Smart phones, Facebook iluani Welsh uKausinga amma unuttugiallani suliagijaugajattunut.

Kiggatuttet pisimajunit Maori Inunginnit New Zealand-imit ilauKataulâmmijut taikani AIT SuliaKaKatigejunut Isumatsasiuttilagijinnut Wales-imi. UKâlautiKagasuajut piggautigisimajanginnik utittisivalliagasuagiamut tâpsuminga Maori uKausinganik, tainna uKausigijaulluasiasimalittut taikkani New Zealand-imi taimangasuanit 1987.

“Tusasimavugut pitjutigillugit karâllimiut [uKausik utittitauvalliajuk] atusimajangit, amma Alaska [uKausinik utittitauvalliajuk] atusimajangit,” uKajuk Townley, “tâvatuak tamanna sivulligisimajavut tusagiutluta pitjutigillugit asset ilikkuset uKausinik utittisivalliagasuajunut.”

Tânna AIT suliaKaKatigejut isumatsasiuttilagijet tigusilauttut aittotigatsanginnik unuttunik amma ilikkuset piKutigalannik Wales-imut, tâvatuak Townley piggogutiKaluattuk atautsimik aittosiammik. “NatjalaukKugut Inuit tenganik Nunavimmit,” uKajuk Townley ijugalâtluni, “isumaKalaukKugut piujualogajanninganik aittosiangulluni UK-mut.”

Mânna utisimalimmata Canadami tâkkua SuliaKaKatigejut IsumatsasiugutiKagiamut katingaKatigejut tigusinialittut napvâsimajamminik ITK angajukKauKatigenginnut, amma katingalutik Kaujillutik sunait piunitsamik kajusiutiKaniammangâmmik iluani Inuit Nunanginni.

“Tamakkua suliaKaKatigejut Isumatsasiugasuajut pikKujaliulangavut tâkkununga ITK angajukKauKatigenginnut amma tigusippata pikKujalianik upvalu angiutiKatuappata taikkuninga, suliatsavut pigiasillagigajattut,” uKajuk. “SuliatsaKalâkKugut sollu pivalliatitsigiamut atuttausonut amma pivalliatitsigiamut ilinniagatsanik ilinniatitsisongugiamut nutâmik allausitsamik, allalugit ulinnaigutet atuliaKittaugajatumik nutâk allausitsak.”

Wogini Kaijuni amma takini tânna Atausiq Inuktitut Titirausiq SuliaKattigejut Isumatsasiuttilagijet Kaujilâttut nakituinnak atugajattaminik katittisigiamut amma nutângutitsigiamut Inuttitut uKausinganik 21st jâringanut ilinganiattumut.