ENGLISH/INUKTITUT
traditionandtransition@mun.ca        
    

    

    

IlikKusimmi NunaitNunatsiavut Apvitattet Ikajotinga ilingajunut Kupanuanut Labradorimi

Septembera 2018

KaikKujausimajumut allataumajuk omunga: Michelle Saunders

Ullungani Januara 2018, ilinniasimakKâtillunga Kupanuanik ilagitlugu Dr. Ian Jones, isumatsasiugutiKalaukKunga isumagijaganut ‘tukiKangitualummik’ isumagijaga. Ilinniagiamut timiKutinnik Kângisimalittuni sitamanik jârini amma Inutuinnautlunga annak Happy Valley Goose Bay-mit, malugusulaukKunga unuttumaget ilisimajakkanik pigutsatlunga nunami, amma piusituKait Kaujimajaugettut ilonnâgut, iluanelulaungitut ilinniagatsanik. IsumajâgutigikKâtlugu Kanuiligajammangât ‘tukiKangituk’ isumajâgutigijaga sakKigajanninganik, Kagitaujakkut allalaukKunga Dr. Jones-imut amma apigitlugu uvannik katimaKatiKagajammangât. Sajutlunga suliaKapvinganolaukKunga uKakallatlunga allagajammangâtta atuagammik ilinganiKajunut Kupanuanik Kupanuanik Labradorimit kisiani ilinganiKajunut Nunatsiavummi. Tatamitlunga, pigumatsialauttuk, amma isumajâgutigisimajaga suliatsauliaKiniatluni! Joli-mi Ian-ilu uvangalu pannailiaKilaukKugut amma tingijokkotlunuk Labradorimut pigiasigiamut apvitaniattatinnut Labrador nunagijanginnut katitsuigiamut atjinguanik amma unikkausinik pitjutiKajunut Kupanuanik akKusânnitinik.

HVGB →

Ian amma uvanga milaukKugut Happy Valley-Goose Bay-mut amma motakâtlunuk siKinganimmut satjugiap akKutingagut Cartwright-imut. NukKaKattatlunut takunnâtluta Kupanuanik amma atjiliugigalatlunuk motakânnitinik, amma KuviasulaukKugut napvâgiamut amma atjiliugigiamut annamik Tuggalummik (American Three-Toed Woodpecker) auttutammini akKutiup saniani Kinnitamik napâttuejumik! Takulaugivugut asinginnik Kupanuanik, sollu Ikketujok (Great Horned Owl) amma Kupanuatsuak (Gray Jay upvalu Whiskey Jack).

Cartwright →

Tikilitluta Cartwright-imut, maggonik ullonik ingiggalaukKugut Kanitagalangani Gannet Kikittanginni, tainna anginippâk imammiutanik timmialik Labradorimi, atjiliugigalatluta amma takunnâgalatluta tausantinik Saviatsojannik (Razorbills upvalu Tinkers), Appak (Turres upvalu Murres), amma Siggolutuk (Puffins). Utilitluta nunalimmut, akKusâlaukKugut angijumik ImikKutailak (Common Tern) inigijauKattajunut unuttunut – tusaumasimajavuttinut unuttumaginnik Nunatsiavummiunit mannitâKattajuigok mamattusiammaginnik manninik!

GB → Rigolet →

Taikangat pigegatta Gannet Kikittanginni, ikilaukKugut tingijokkut Goose Bay-mit, siKinganuliajugut Inuit nunalinganut Nunatsiavummi, Rigolet. TikilaukKugut tujummiKujaulugata amma takuluvinitluta inuluvininnik KanuttogutiKajunut timmianik. Ullunik takunnâluvinilaukKugut nunalimmiunik timmianik sollu Kulelik (Saddlers, Saddlebacks upvalu Greater Black-backed Gull), amma maggonik nunalinnut katimatitsitluta, tamâgik piujummaginnik sakKituKalaukKuk. IlinnialuvinilaukKugut sunatuinnanik tataminattunik pitjutigitlugit nunalimmiut timmianik amma avatinganik ukunangat Elsie Wolfrey, Georgina Allen, amma asigiallanginnit! Tusaumasimavugut takujauKattasimajunut nutânik timmianik omajunik takujauKattasimajunut Rigolet-imi takujaulautsimangitunutm allât sollu Ikkagilik amma AKiggivigak (Ruffed Grouse)! Taikkua inutsiat Rigolet-imit uvattinik ilinniatitsilaummijut atjigengitonninginnik akungani AKigginik (Brookers upvalu Willow Ptarmigan) amma Nitsâtuk (Barreners upvalu Rock Ptarmigan).

KipukKak →

Rigolet-imit, ikilaukKugut Northern Ranger-imut ingiggagiattugiamut KipukKamut. Tainna nunalik tujummiKujilaungitut isâtlutik amma mamattunik niKituKannik itsavinni. KipukKamut tikilaukKugut puttujualummut 30-degree ullungani, amma KuviasulaukKugut katingaKatigitsiniagatta sakKiluvinittuKalaummat (onattualogaluatluni), nunalimmiuluviningit Kittaingatsialauttut suliagijavuttinik! Roberta Edmunds unikkâlauttuk Kaujimajamminik pitjutigitlugit nunalimmi Kupanuannik amma nutânik tikiajaKattajunut takuKattasimalittaminik jârini Kângisimajuni amma Glen Sheppard uvattinut uKalauttuk nutâmik taijamik ‘Mikinitsak Nillinut’ (Lesser Canada Goose) amma sivullipâmik pinasualauttaminik. Pivitsatinik KipukKami apvitagalalaukKugut takuminattusiavammik nunalimmik tujummiKujingitonnut Jennifer amma Tim Poole, takunnâgalatluta Kupanuannik alla atautsimik ullumik umiattuKataulaugivugut George “Bud” Gear-imik takutitsilauttumut piunippânik iniujunut pikiusagiamut manninik ImikKutailannut Arctic Tern (ikKaumajaunginnaniattuk niugguvik omunga ‘Mosquito Island’) amma Kanitanganettunut.

Hopedale →

Ingigganiatluta Hopedale-imut. Ullâgatsukut tikilaukKugut amma aitluta Amaguk tujummiuvinganut. Siagugiangulimmat, Ian amma uvanga pisuganiatlunut nunalimmi katimagiasikKâgata takuniagumatlugit nunalimmiut Kupanuanginnik amma nunalimmik. TakulaukKugut Pamiuligammik (Minke Whales) amma Kaigulinnik nigigalajunut Kuleligannik Kanittumi amma unuttumaginnik Sitjagianik (Common Redpoll). Tikilitluta Hopedale-imut ulusiulilauttut Kaujimajautsiatumut taijamik Sennâluit Ullusiupvinga, sakKiluvinittuKalaukKuk katimannitinik tusapvigitlugit unuttumaginnik nunalimmiunik pitjugitlugit isumajâgutigijanginnik atuagatsatinnik. Uvanga amma Danika Winters uKâlautiKalaukKugut Kupanuat nipagiKattajanginnik amma uKumaitsatluta ikkaigianginnik ilonnanginnik, amma tainna unuttumaginnik takuminattunik atjinguanik aullatitsilaummijuk pivitsagisimajamminik nunammegalatluni!

Nain →

Hopedale-imegegatta, aullalaukkugut Nain-iliak tingijokkut. TikilaukKugut Nain-imut amma ullâkut pisugalaukKugut nunalimmi amma Kinijatluta nunalimmi Kupanuanginnik omajunut. Ikittunik takulaukKugut kutsitannik kutsitak (White-crowned Sparrow) amma Sitjagiannik (Common Redpoll) apvitatluta. katimaniagatta, mikijogaluatlutik tâvatuak pigumatsiatunik inuKatluni! Unnusammi uKâlagalatluni amma nâlatlutalu nunalimmiunik pitjutigitlugit isumatsasiugutigijanginnik atuagatsamik amma sivunittini niuggunitsatinnik nunalimmut. Ron Webb unikkâlauttuk Kaujimajanginnik pitjutigitlugit timmianiKattasimanniminik amma unutsivalliajunut Nillinik (ilautillugit nutângujuk mikinitsait Nillet’) takujauKattasimalittunut jârini Kângisimalittuni. Gus Dicker unikkâlaummijuk pinasuaKattasimajamminik Kaujimajanginnik amma KuviasotiKatluni Kangattagattinik taijavuttinut AKiggik (Brookers upvalu Willow Ptarmigan) nijuattongitut! Peggy Andersen Kaitsiluvinilauttuk isumatsasiugutinnik pannaigutiliugiamut sivunittini ingiggavitsatinnik suliaKaKatiKagiamut Nunatsiavummiunik inosuttojunut ilauKatautitsigiamut KupanuatsiugumagajakKotunut nunaliasonguKattagiamut. Nain-imegalalaukKunga tigusituinnatlunga takuminattoninganik nunanga amma inusianik, amma pisugatlunga ilannâgâtsuganillu amma atjiliugijimmik, Hamlin Lampe, uKâlautiKatlunuk Kanuttogutigijanginnik Kupanuanik amma takutitsilaummijuk ilanginnik piuginippâgiKattajamminik iniujunut atjiliugigiattugiamut.

GB

AkKusâgalagegatta Nunatsiavummi, utilaukKugut Goose Bay-mut taipsumani kingullipâmik katimalaukKugut CMA-kuni pigumatsiatunut KupanuatsiuKattajunut amma ilannânik. UKâlautiKatluta pitjutigitlugit Kupanuat, atuagattinik amma mânnaKammik tusaumasimajavuttinik Nunatsiavummiunit! Ikajuttaulaugivugut nunalimmiumik; maggok itiajajunut sâlaKagajattunut $200 tingijokkut ikajotinnik pisimajunit tunijaumajunit PAL Airlines kinakkutuinnanut Kailauttunut uvattinik uKâlaKatiKagiattusimajunut. SâlaKalauttuk taikkuninga ukuangulaukKut Augusta Tuglavina Hopedale-imit amma Eldred Allen Rigolet-imit salutivatsi amma angijualummik nakumme taikkununga PAL Airlines ikajugunnalaummata suliatsatinnik!

UtilaukKugut St. John’s-imut Kaummat amma suli KaujigatsatâlilaukKugut amma atjinguanik Facebook-kutigut katingaKatigeKattajunut (taijaujumut: A Nunatsiavut Field Guide to the Birds of Labrador) AtaKatigeKattajugut tâkkutigona Kaujimajunut amma KupanuatsiuKattajunut! Ian amma uvak pijâgilungilagut akKusâgunnalulaunginatta nunalimmiunik Makkovimmi. Nakummegumagivugut ilonnasinik ilauKataulauttunut katimaligatta amma suli ilauKataujunut amma suli tunitsijunut atjinguanik amma Kaujigatsanik!

Nakummek,
Michelle

Unikkausivut