Tradition + Transition
ENGLISH/INUKTITUT
traditionandtransition@mun.ca        

AngiKalinnik Hebronimut

Mertz 2017

Jerry Tuglavina inolilauppuk 71-nat jârit matuma sivungani Hebronimi Labradoriup TaKKangata Sadjugiangani mânnaujuk Kaujimajaugusigilattangani Nunatsiavut. 13-natuinnanik jârikalauttuk nunaliujuit notitauniammata jârini 50-ni, sulili aulajitsiatuk inosigilauttaminik tamâni ilaKadluni KitungageKatimminik.

“Uvannuli ikKaumanannipâk, ilonnagalatik inolauttuit Hebronimi, angiKaKattalaummata Inoviani,” uKavuk Tuglavina, utilauttuk angiKaminut Hebronimut sivullipâmik senakasâni jârini, aujaulauttumi ilauKataudluni Hebronimi Kitungagengujuit Itsasuanitaujuillu Kaujisattauninga Suliagijautillugu. “IniKatsiaKattalaungimaikKugut Hebronimi; jâriup ilonnagalangani aullâsimaKattalaukKugut oganniadluta ubvalu nuluanniadluta puijinik. Atâtsiagilauttaga pingasunik aullâsimapviKalauttuk, atausik atuKattadlugu Kangauninga jârimi nalliutimmat. Ilonnata HebroniliaKattalaukKugut Inoviani jâri tamât ullusiutsuagiattudluta, tamâneniadlutalu upingasâmunut.”

Tuglavina inolaukKuk Hebronimi ilaKadluni Atâtsiakomminik pingasunillu nukamminik/najamminik. NigiluaKattalauttuit Inuit niKituKanginnik, jâriullu ilonnagalangani aullâsimaKattadlutik oganiadlutik, pinasuadlutillu. UKajuk jâri tamât Inuit 200-hontagalait aiKattalauttuit Hebronimut puijinniadlutik allâsimapviminit nanigalatuinnak inigiKattajamminit ukiutsiugiattulidlutik. Ilanganilu sivullipâmik takotisinnalimmidlutik, takKilimâni.

Ilonnagalangagut, asiagut Them Days-ikut, unikkausiujuit pitjutiet Hebronimik uKausitigutuinnak pijauKattalautuit, tâvatualli mânnaujuk ikinnisaulittilugut HebronimiutuKait, Tuglavina uppiniKajuk ikKanattoninganik tamakkua unikkausiujuit nipiliuttaujutsauninginnik, pivitsaKanninginni suli. Taimaidluni aiKatiKalauttuk PiusituKaujuit, Asianguvalliajuillu Kajuisattinganik Michelle Davies-imik Hebronimiut Kitungegengujuit Siagunitaillu Suliagijaunninganut, allaKataugiattudluni illuit naneKattalaummangâta, kinakkulu illugilaummangâgit. Davies-i suliaKajuk itsasuanitaligijiudluni Nunatsiavut kavamangata IlikKusiligijinginni, ilinniajullu ilisimajullagiugiamik Ilinniavitsuami, tamatsuminga suliagijaujumik kamajuk, tasiuttaudluni, uKaudjigiajiullutik katimajiujunut HebronimiutuKaujunut Kaujigumallutik sunait ikKanattomangâta nipiliugiangit. HebronimiutuKaullutik katimajet tigusilaukKut Tuglavina-mik, InutuKaujumillu John Jararuse-mik aitillugillu Hebronimut aujaulauttumi.

“TamânesimalikKunga (Nunatsiavummi) pingasolittuni jârini Hebronilu pitjutautillugu tusalaukKunga pigiannimigalak, ikKanattoninganik inunnut Nunatsiavummiunut,” uKavuk Davies. “ PigumainnalaukKunga napvâgasuagiamik pivitsaugajattumik inunnik katititsisongugiamik siagunitaliginnikut. Taimaimmalu, ippiniavunga piujummagiujumik sakKiviusimajunga tamanna PiusituKaujunik, Asianguvalliajunillu kamanniujuk sakKilaummat, mannautillugu, akunik tusaumalilaugama inuit takugumanninginnik tamanna Kaujisannik kajusiudjautillugu.”

Davies, Tuglavinga, Jararuse-ilu, inosimammijuk Hebronimi nukappiangudluni, katingadlutik aiKatigelaukKok nunagisimajamminut. Davies uKajuk, tikitainnagamik sakKititsilauttuk atausiungitunik nunanguanik, uKadluni pigiasiligajattut KimiKKulutik inigijausimajumik, allagalaliaKillugillu.UKavuk, InutuKaujokKok Kanukkiak takunnalikKauk, uKadlutik “ taimâk inoKKutiKagunnasangilatit nunaujumik, nunanguatigolungituk.” UKaudjuinialidlutillu pivlugit imiakkojuit nunagijausimajumi aulajidlutik Kanuilingasimanninginnik, unikkausinginnilu.

“Ilitannatummagiujuk inigisimallugu, taimâtsainalingajuk sollu Kimalaugattigu, kisianili illuKagunnaituk. Ilonnaita nunangata ilitannatogutingit suli tamânettut,” uKavuk Tuglavina. UnuttolugunnaiKugut ( HebronimiutuKaujugut). AullalaukKugut inosuttudluta sugusiudluta, tâvatualli tamaungagatta Hebronimut (mânnaujuk) utittisilauttuk unuttunik ikKaumajâgusiujunik.”

Ilangiutillugit nutaunginippângujuit nunangualigiusiujuit inigijausimajumik, Davies atulaummijuk nutângunippânik. Ikajuttaudluni Ilinniavitsuami itsasuanitanik Kinijattiujumik, Peter Whitridge-imik, asianillu PiusituKaujunik, Asianguvalliajunillu KaujisattiuKataujumik, suliaKautiKajumik itsasuanitaujunik Johannes Point-imi, Davies atugunnalaugivik Kangatasomik nunaujumillu adjiliugisomik.

Tânna Kangatasok nunaujumik adjiliugilluni utittatidlugu,” Davies tukisititsigiavuk, “adjiliugigunnaKutit Kalligegutigaluappata, tâkkualu katitsunialillugit Kagitaujami. Taimâk pilaugivugut tamâni Nainimi, sakKititsisimajunillu piujuaKKulaujunik takutitsisiatunillu nunanguanik, âkKisugiallatâsogijannik. Takutsauningit pitaKammata taijanik 3D-nik Kagitaujami, takugunnagivutittauk ilutsinginnik illuit, ilangillu illuit uggusimalittuit. Tamannalu ikajugunnatuk uvattinik napvâgiallagunnaKulluta illosimajunik pigiaKatuagutta.”

Itsasuanitanik Kinijattiuluni, Davies uKajuk ippinianniminik piujumik piviusimanniminik ilauKataugiamik taimaittumik suliaKaKataulluni, sivillinginneKataullunilu tusâlluni unikkausinginnik inuit inoKattasimajuit tamâni, ilisimautiKajuillu ininganik Kaujisautigijangata. Takkuagok tagga omajollutik ikKaumajâgusiuvut tamatsumaup Hebronimi Kitungagengujuit Itsasuanitaujuillu Kaujisattauningata Kinijajanga allautigigumallugu. Inuit unikkausigijangit, tamatsuminga nunaujumik taisiKattalauttuit angiKaminik, tauttutâgivut, tukisititsilutillu, ilangiutiKatiginninganik, inoggusinganillu Hebroniup, asingita pigunnangitangagut.

“ TataminnianalaukKuk takugiagik, John-ni, Jerry-lu suliaKaKatigetillugik, KaujisautiKatigedlutillu nani nallet atunit illuit napaKattalaummangta, ubvalu KanuilinganniKalaummangâta, ubvalu nanelaummangât tutsonga, kinakkut illugilaummangâgu, kinakkulu illugilaummangâgu kingulliulutik, kinakkunullu attasiangulaummangât. Taggalu utiudjilaukKuk unuttunik Kaujimagatsaujunik, ikKaumajâgusiujunill taimâk pigamik,” uKavuk Davies, sivullimik pannaigutiKalauttuk KaujiutiKagiamik illuit immaKa tallimat ubvalu sâksit ilutsinginnik, tâvatualli nâningani katitsuigunnasisimalauttuit 40-kasânik. “IKanattumagiuvuk takugiangit tamakkua ikKaumajâgusiujuit saKigiallatillugit, taggatuak iniusimajumelaugatta, taggatuak Hebronimelaugatta.

Taggali Tuglavina pillugu, takugumajogaluak unikkausiujuit pitjutilet angiKagilauttanganik nipiliuttautillugit, taimâllu inosunnisaullutik kinguvângujuit ilinniagutiKagajammata inoggusigijanganik, siagunitaugutigijanganillu Nunatsiavukkut. “ Nipiliungikkuttigik mânnaujuk asiulâkKut, asiutsiamagillutik, asiujigumalungitavut,” uKavuk Tuglavina, “ Tamanna suliagijak ikKanattumagiulaukKuk ilauKataupvigigianga.

Omani Upingasânguniattumi Davies-i pannaigutiKajuk katimaKatiKagiallagaimik nunaliujunik ilagillugit HebronimiutuKaujuit katimajingit KinijaKatigegumallutik nutânik utiKataujutsanik Hebronimut aujauniattumi, tamanna suliagijaujuk pillugu. Davies uKajuk, KanuttogutiKagaluanniminik utiKatiKagumagaluanniminik Kitungagengujunik; kinakkunikkiak inoKattasimajunik taikani, Kitungangillu, ingutangillu, uKajuk attutausimanniujuk, ikKaumajâgusiujuillu Hebroni pillugu siammangavut kinguvâgelimâni.

Unikkausivut